Bisedimet për presidentin kanë rifilluar, por marrëveshja mes partive mbetet e pasigurt. Nëse Kuvendi nuk e zgjedh kreun e shtetit deri më 6 tetor, Kushtetuta parasheh shpërndarjen e Kuvendit dhe zgjedhje të reja parlamentare. Afati për zgjedhjen e presidentit të Kosovës po hyn në ditët e fundit, pa një marrëveshje të konfirmuar mes partive parlamentare. Kryeministri Albin Kurti ka njoftuar se kanë nisur komunikimet me opozitën dhe se fundjava do të jetë vendimtare për arritjen e një zgjidhjeje.
Në një deklaratë të publikuar më 2 tetor, Kurti tha se synimi është që Kosova ta ketë presidentin e ri gjatë javës së ardhshme. Megjithatë, deri në publikimin e deklaratës, nuk ishte njoftuar për një marrëveshje përfundimtare që do të siguronte votat e nevojshme në Kuvend. (KOHA, 2 tetor 2026)
Afati i përcaktuar nga Gjykata Kushtetuese përfundon më 6 tetor. Nëse ai kalon pa zgjedhjen e presidentit, vendi përballet me një tjetër proces zgjedhor, vetëm disa muaj pas zgjedhjeve të 7 qershorit.
Përpjekja e fundit për të gjetur një kandidat të përbashkët ishte marrëveshja e 31 gushtit mes Kurtit dhe kryetarit të LDK-së, Lumir Abdixhiku, për profesorin e së drejtës Bekim Sejdiu.
Marrëveshja nuk siguroi mbështetjen e plotë brenda LDK-së. Gjashtë deputetë të kësaj partie dolën kundër kandidaturës, duke vënë në pikëpyetje numrin e votave të nevojshme për zgjedhjen e tij.
Më 14 shtator, Sejdiu njoftoi tërheqjen, duke përmendur mungesën e mbështetjes së nevojshme parlamentare dhe përplasjet politike që kishin shoqëruar procesin.
Kurti, megjithatë, deklaroi më 30 shtator se LVV-ja vazhdon ta konsiderojë Sejdiun kandidatin e marrëveshjes politike dhe se nuk ka një emër tjetër. Ai nuk sqaroi nëse Sejdiu është i gatshëm të rikthehet në garë. (Radio Evropa e Lirë, 30 shtator 2026)
Kjo e lë të hapur çështjen se si do të sigurohen votat për presidentin, nëse palët nuk arrijnë një marrëveshje të re ose nuk gjejnë një mënyrë për ta rikthyer procesin në rrugë.
Negociatat nuk varen vetëm nga emri i kandidatit. PDK-ja ka lidhur gatishmërinë për diskutime për presidentin me kërkesën për ndryshime në Ligjin për Dhomat e Specializuara të Kosovës, ndërsa AAK-ja ka refuzuar takimet me LVV-në pa plotësimin e kërkesave të saj, përfshirë çështjen e gazit amerikan,
Këto dallime e bëjnë më të vështirë krijimin e një shumice që do ta përmbyllte procesin brenda afatit. Për momentin, njoftimi se kanë nisur komunikimet nuk është i njëjtë me arritjen e një marrëveshjeje politike.
Çfarë ndodh nëse 6 tetori kalon pa president?
Kushtetuta e Kosovës e përcakton qartë pasojën. Sipas nenit 82, Kuvendi shpërndahet nëse presidenti nuk zgjidhet brenda 60 ditësh nga fillimi i procedurës së zgjedhjes.
Gjykata Kushtetuese ka sqaruar se ky afat ka nisur më 8 gusht dhe përfundon më 6 tetor 2026.
Sipas nenit 86, presidenti zgjidhet me votim të fshehtë. Në dy raundet e para nevojiten 80 vota, ndërsa në raundin e tretë kërkohen së paku 61 vota. Nëse asnjë kandidat nuk zgjidhet në raundin e tretë, Kuvendi shpërndahet.
Zgjedhjet e reja duhet të mbahen brenda 45 ditësh.Në rast të dështimit të zgjedhjes së presidentit deri më 6 tetor, ato do të duhej të mbaheshin më së largu më 15 nëntor.
Nëse nuk arrihet marrëveshje, Kosova do të hyjë sërish në fushatë zgjedhore, pa garanci se rezultati do ta zgjidhë bllokadën politike. Një votim i ri do të kërkonte më pas formimin e institucioneve dhe do ta linte të hapur çështjen e presidentit, nëse partitë nuk ndryshojnë qëndrimet e tyre.
Për momentin, zhvillimi kryesor është nëse komunikimet e nisura nga Kurti do të shndërrohen në takime konkrete dhe në një marrëveshje që siguron votat në Kuvend. Afati i 6 tetorit nuk është më një mundësi e largët, por kufiri kushtetues që përcakton nëse vendi do të zgjedhë presidentin apo do të përballet me zgjedhje të reja.
